Overwerk is slecht voor het hart

Aldus de Whitehall II-studie, die gedurende lange tijd 10.000 Londense ambtenaren opvolgde. En een studie van het European Heart Journal verklaart, dat mensen die 3 à 4 uren langer werken dan de 7 uren van een normale werkdag, 60 % meer risico lopen om hartproblemen te krijgen. Dit in vergelijking met mensen die géén overwerk presteren. Het gaat hier om overlijden tengevolge van een hartkwaal, andere niet-fatale hartaanvallen en angina (pijn en druk in de borst omdat er onvoldoende bloedtoevoer is om het hart zijn werk te laten doen – nvdv).

Overtime is bad for the heart

Working overtime is bad for the heart according to results from a long-running study following more than 10,000 civil servants in London (UK): the Whitehall II study. The research, which is published online on Wednesday 12 May in the European Heart Journal [1], found that, compared with people who did not work overtime, people who worked three or more hours longer than a normal, seven-hour day had a 60% higher risk of heart-related problems such as death due to heart disease, non-fatal heart attacks and angina. Dr Marianna Virtanen, an epidemiologist at the Finnish Institute of Occupational Health, Helsinki (Finland) and University College London (UK), said: “The association between long hours and coronary heart disease was independent of a range of risk factors that we measured at the start of the study, such as smoking, being overweight, or having high cholesterol.

“Our findings suggest a link between working long hours and increased CHD [coronary heart disease] risk, but more research is needed before we can be confident that overtime work would cause CHD. In addition, we need more research on other health outcomes, such as depression and type 2 diabetes.” Whitehall II study started in 1985 and recruited 10308 office staff aged 35-55 from 20 London-based civil service departments. Data have been collected at regular intervals and in the third phase, between 1991-1994, a question on working hours was introduced. This current analysis looks at the results from 6014 people (4262 men and 1752 women), aged 39-61, who were followed until 2002-2004, which is the most recent phase for which clinical examination data are available.

During the average 11.2 years of follow-up, Dr Virtanen and her colleagues in Finland, London and France, found that there had been 369 cases of fatal CHD, non-fatal heart attacks (myocardial infarctions) or angina. After adjusting for sociodemographic factors such as age, sex, marital status and occupational grade, they found that working three to four hours overtime (but not one to two hours) was associated with a 60% higher rate of CHD compared with no overtime work. Further adjustments for a total of 21 risk factors made little difference to these estimates.

The researchers say there could be a number of possible explanations for this association between overtime and heart disease. Their results showed that working overtime was related to type A behaviour pattern (people with type A behaviour tend to be aggressive, competitive, tense, time-conscious and generally hostile), psychological distress manifested by depression and anxiety, and possibly with not enough sleep, or not enough time to unwind before going to sleep.

Other possible explanations include: high blood pressure that is associated with work-related stress but is “hidden” because it doesn’t necessarily show up during medical check-ups; “sickness presenteeism” whereby employees who work overtime are more likely to work while ill, ignore symptoms of ill health and not seek medical help; and, finally, it is possible that people in jobs where they have more freedom or latitude over their work-related ecisions may have a lower risk of CHD despite working overtime. However, Dr Virtanen said that their findings were independent of all of the above factors, and so they could not necessarily provide the full explanation for why overtime was associated with the higher risk of heart disease. In addition, she said: “We did not measure whether subsequent changes in these factors during the follow-up period altered the association. One plausible explanation for the increased risk could be that adverse lifestyle or risk factor changes are more common among those who work excessive hours compared with those working normal hours. Another possibility is that the chronic experience of stress (often associated with working long hours) adversely affects metabolic processes. It is important that these hypotheses should be examined in detail in the future.” The authors also warn in their article: “Although our cohort of civil servants included several occupational grades, it did not include blue collar workers. Thus, it remains unclear whether our findings are generalizeable to blue-collar workers and employees in the private sector.”

The senior author of the study, Mika Kivimäki, Professor of Social Epidemiology at University College London, outlined future plans for this work: “At the moment there is no research on whether reduction in overtime work reduces CHD risk. Further research on this topic is therefore needed,” he said: “Our own future research will include analysing data over periods of time to examine whether working long hours predicts changes in life style, mental health and traditional risk factors, such as blood pressure, blood glucose and cholesterol. We hope that this research will increase understanding of the mechanisms underlying the association between long working hours and coronary heart disease. We will also examine whether overtime work increases the risk of depression, as recent research suggests that depression increases the risk of coronary heart disease.”

In an editorial commenting on the research [2], Gordon McInnes, Professor of Clinical Pharmacology at the University of Glasgow’s Western Infirmary, Glasgow (UK), wrote “These findings may have implications for cardiovascular risk assessment in the western population and beyond.” He echoes the authors’ warnings about the limitations of the study, but writes: “Despite the above reservations, these data from a large occupational cohort reinforce the notion that work stress attributable to overtime is associated, apparently independently, with an increased risk of coronary heart disease. A trend for risk to be related to hours of overtime worked supports this conclusion. If the effect is truly causal, the importance is much greater than commonly recognized. Overtime-induced work stress might contribute to a substantial proportion of cardiovascular disease.”

Until answers to the outstanding questions are found, Prof McInnes writes: “Physicians should be aware of the risks of overtime and take seriously symptoms such as chest pain, monitor and treat recognized cardiovascular risk factors, particularly blood pressure, and advise an appropriate lifestyle modification.”

He concludes by quoting the English philosopher Bertrand Russell: “ ‘If I were a medical man, I should prescribe a holiday to any patient who considers work important’.”

Blauwe bessen goed bij osteoporose

Blauwe bessen hebben een positieve invloed op de botdichtheid. Dat blijkt uit Amerikaans onderzoek.

De bes kan dus voor osteoporose-patiënten een goede aanvulling op het eetpatroon zijn. Het onderzoek werd gefinancierd door het Amerikaanse ministerie voor agricultuur. In het Amerikaanse Arkansas deden Jin-Ran Chen en zijn team onderzoek naar de effecten van blauwe bessen op de botgesteldheid van ratten.

Quercetine goed voor het hart

TNO heeft ontdekt hoe quercetine in groenten hartgezondheid bevordert. TNO stelt dat quercetine, een natuurlijke antioxidant in thee en vele soorten groenten en fruit, vanwege de verwachte positieve effecten op ontstekingen, oxidative stress en ongewenste celgroei, een veelbelovend voedingsmiddel kunnen zijn om hart- en vaatgezondheid te bevorderen.

Onderzoekers van TNO gebruikten humane cellen en geavanceerde gen-analyse methoden om aan te tonen dat quercetine de ontsteking in de bloedvaten vermindert en hierdoor aderverkalking voorkomt. Ze punliceerden hun bevindingen in Atherosclerosis.


Bevolkingsonderzoek duidde er al op dat mensen die relatief hoge hoeveelheden quercetine via hun voeding binnenkrijgen weinig hart- en vaatziekten hebben. Voorbeelden van voedingsmiddelen die veel quercetine bevatten zijn thee, appelen, druiven, citrusvruchten, tomaten, broccoli en groene bladgroenten. Quercetine is een polyfenol, een groep van stoffen waaronder ook antioxidanten vallen. Men verwachtte dat de gezondheidsvoordelen van quercetine optreden vanwege de antioxidatieve en anti-inflammatoire eigenschappen ervan. Dat heeft TNO nu bevestigd.

Coënzym Q10 mogelijk zinvol bij gehoorverlies

Suppletie met coënzym Q10 heeft een positief effect bij sensori-neuraal gehoorverlies. Dit type gehoorverlies wordt veroorzaakt door een stoornis in de gehoorzenuwen, in de hersenen of het binnenoor.

In de periode van augustus 2007 tot oktober 2008 werden 120 patiënten geselecteerd waarbij plotseling sensori-neuraal gehoorverlies optrad. De eerste 60 patiënten werden gedurende 2 weken behandeld met corticosteroïden en werden 5 dagen in het ziekenhuis opgenomen (controlegroep). De andere 60 patiënten kregen naast deze corticosteroïdenbehandeling gedurende 2 weken 3 maal daags 200 mg coënzym Q10-suppletie (suppletiegroep). Het gehoor werd getest met behulp van een toontest en een test waarbij de persoon niet alleen de woorden goed moest horen, maar ze ook correct moest identificeren. Het percentage woorden dat correct wordt geïnterpreteerd is de zogenaamde ‘speech discrimination score’.

Voor aanvang van de behandeling en na 3 maanden werden beide testen afgenomen. Het gehoor verbeterde bij 90 van de 120 patiënten (75%). In de coënzym Q10-groep (47 patiënten) was het percentage waarbij het gehoor verbeterde 78% hoger dan in de controlegroep (72%; 43 patiënten). Het verschil was echter niet significant. Daarentegen hadden de personen in de suppletiegroep een significant betere 'speech discrimination score'. De onderzoekers concluderen dat coënzym Q10 een gunstig effect kan hebben bij personen met sensori-neuraal gehoorverlies.

Bron: Ahn JH, Yoo MH, [..], Yoon TH. Coenzyme Q10 in combination with steroid therapy for treatment of sudden sensorineural hearing loss: a controlled prospective study. Clin Otolaryngol 2010; 35(6):486-9

Zonlicht helpt tegen borstkanker

Zonlicht en een vitamine D-rijk dieet verminderen het risico op borstkanker met tot wel 43 procent, zo blijkt uit recent onderzoek onder ruim 70.000 vrouwen. Het belangrijkste hierbij is voldoende blootstelling aan UV-B-straling; een vitamine D-rijk voedingspatroon heeft een ondersteunende functie.

Regelmatige blootstelling aan zonlicht en een vitamine D-rijk dieet verminderen het risico om borstkanker te ontwikkelen met ongeveer 32 tot 43 procent. Doorslaggevend daarbij is een voldoende hoge dosis UV-B-straling. Een vitamine D-rijk dieet - zoals vis, zuivelproducten, eieren en bepaalde soorten olie - en voedingssupplementen kunnen het effect van zonlicht weliswaar versterken, maar alleen hebben ze weinig invloed op het ontstaan en de progressie van borstkanker. Tot deze conclusie komen onderzoekers van het Institut National de la Santé et de la Recherche Médicale (INSRM) - het Franse Nationale Instituut voor Gezondheid en Medisch Onderzoek in Parijs - in een onderzoek, gepubliceerd in het vakblad 'Cancer Epidemiol Biomarkers'.

Lager risico

Voor hun onderzoek observeerden de wetenschappers over een periode van tien jaar ongeveer 70.000 vrouwen. In deze periode werden 2.871 gevallen van borstkanker gediagnosticeerd. Volgens het onderzoek hebben vrouwen die in zonnige gebieden wonen, zoals de Provence, en die vitamine D-rijk eten, een zeer veel lager risico op borstkanker dan vrouwen die zich minder aan zonlicht blootstellen, die in gebieden met weinig zonlicht leven en die via hun voeding of voedingssupplementen minder vitamine D opnemen.


"Een hoge dosis vitamine D door zonnestralen en voeding is noodzakelijk om een voldoende beschermend effect voor borstkanker te verwezenlijken. Deze waarde is echter voor vrouwen in noordelijke landen zeer moeilijk te bereiken, aangezien het zonlicht daar niet sterk genoeg is om voldoende vitamine D voorziening te waarborgen", luidt de slotconclusie van de onderzoeksgroep. Na de menopauze, zo vervolgen de wetenschappers, is het nog veel moeilijker om het beschermende effect van de combinatie van zonlicht en vitamine D rijk voedsel te verwezenlijken. Overigens is het - ondanks de positieve effecten die UV-B-straling kan hebben - wel belangrijk goed te blijven smeren met anti-zonnebrand, om verbranding en huidkanker tegen te gaan.

SRF Het Sunlight Research Forum (SRF) is een non-profit organisatie die gevestigd is in Nederland. Haar doel is om de meest recente medische en wetenschappelijke inzichten over de gevolgen voor mensen van matige blootstelling aan UV-straling voor een breed publiek beschikbaar te maken.

mbog 736tllogo batc footerOnze praktijk is aangesloten bij de beroepsverenigingen MBOG en BATC.